Klus: verwarming
Thermostaat vervangen: past de nieuwe op je cv-ketel?
Een nieuwe kamerthermostaat ophangen lijkt simpel, maar hij moet wel passen bij je cv-ketel. In dit artikel lees je hoe je dat controleert, wat het verschil is tussen aan/uit en OpenTherm, en hoe je de oude thermostaat stap voor stap vervangt.

Eerst checken: past de nieuwe thermostaat op je cv-ketel?
Een thermostaat en een cv-ketel moeten dezelfde taal spreken. Er zijn grofweg twee manieren waarop dat gaat.
Aan/uit. Een aan/uit-thermostaat zet de ketel aan als het te koud is en weer uit als de temperatuur bereikt is. Volgens de OpenTherm Association kun je thermostaten die zo werken makkelijk onderling wisselen, of het nu een gewone thermostaat of een klokthermostaat is.
OpenTherm. OpenTherm is een merkonafhankelijk protocol waarmee een modulerende ketel en een kamerthermostaat met elkaar praten. De ketel brandt dan niet alleen vol aan of uit, maar zo hard als nodig. Volgens de OpenTherm Association werkt elke OpenTherm-ketel met elke OpenTherm-thermostaat, ongeacht het merk. De verbinding loopt via twee draden met laagspanning, waarbij het niet uitmaakt welke draad waar komt. OpenTherm kan ook draadloos. Wel kan het per combinatie verschillen welke extra functies werken; dat hoort in de documentatie van de producten te staan.
Daarnaast hebben sommige merken een eigen protocol. Bosch noemt bijvoorbeeld EMS voor toestellen van onder meer Bosch, Nefit en Buderus.
Hoe weet je wat jouw ketel kan? Kijk in de handleiding van de ketel. Veel merken hebben ook een check tool op hun website, zoals Bosch voor de EasyControl.
Bedraad of draadloos?
Kijk daarna wat er nu aan de muur hangt. Loopt er een draad van de ketel naar de thermostaat, dan kun je een bedrade thermostaat terugzetten. Ligt er geen draad, of wil je de thermostaat op een andere plek, dan is een draadloze set handiger. Daarbij komt een ontvanger bij de ketel en praat de thermostaat draadloos met die ontvanger. Waar je de thermostaat het best ophangt, lees je bij thermostaten.
Welke thermostaat past bij welke aansluiting?
| Thermostaat | Regeling | Verbinding met de ketel | Goed om te weten |
|---|---|---|---|
| Honeywell Home DT4R | Aan/uit, geen OpenTherm | Draadloos, met ontvanger bij de ketel | Loopt op een batterij |
| Honeywell Home Round Modulation (T87M) | Modulerend via OpenTherm | Bedraad, 2 draden | Stroom via de OpenTherm-draden, geen batterij |
| Bosch EasyControl CT 200 | EMS; OpenTherm, iRT en aan/uit met de EasyControl Adapter | Bedraad | De adapter heeft een extra stopcontact nodig |
Bronnen: Resideo en Bosch, zie onderaan.
De Honeywell Home DT4R is een eenvoudige aan/uit-thermostaat zonder app of klokprogramma. Heb je een OpenTherm-ketel en wil je dat gebruiken, dan noemt Resideo de DT4RM als modulerende draadloze variant. De Round Modulation heeft één draaiknop en haalt zijn stroom uit de twee OpenTherm-draden. Volgens Resideo past hij op de plek van een oudere T87. De Bosch EasyControl is een slimme thermostaat met app. Volgens Bosch is voor de installatie altijd een draadverbinding met het cv-toestel nodig. Met een aan/uit-toestel regelt hij niet modulerend en heb je alleen de hoofdfuncties.
Honeywell HomeHoneywell Home DT4R ruimtethermostaat – draadloos aan/uit, witvanaf € 185,99 bij bolVergelijk
Honeywell HomeHoneywell Home Round Modulation – OpenTherm kamerthermostaatvanaf € 67,00 bij bolVergelijk
BoschBosch EasyControl CT 200 slimme thermostaat – wit, bedraadvanaf € 279,00 bij bolVergelijk Wat heb je nodig?
- De nieuwe thermostaat met de handleiding, en de handleiding van je ketel
- Een kleine schroevendraaier voor de klemmen, zie schroevendraaiers
- Eventueel een spanningstester, zie elektra meetapparatuur
- Je telefoon, om foto's te maken van de oude aansluiting
Thermostaat vervangen in 7 stappen
- Controleer de ketel. Zoek in de handleiding of met de check tool van het merk op of je ketel aan/uit, OpenTherm of een eigen protocol gebruikt. Kies pas daarna de thermostaat.
- Lees beide handleidingen. Zoek op welke klemmen in de ketel voor de thermostaat zijn. Bij de DT4-thermostaten zit volgens Resideo een handleiding met een QR-code naar installatievideo's.
- Haal de stroom van de ketel. Resideo schrijft: schakel de voeding uit en isoleer de voeding voordat je begint met bedraden.
- Maak de oude thermostaat los. Maak een foto van de draden voordat je ze losschroeft. Zo weet je later welke draad waar zat.
- Sluit de nieuwe aan. Een bedrade OpenTherm-thermostaat zoals de Round Modulation zet je op de twee draden; aan de achterkant zitten twee schroefklemmen. Bij een draadloze set sluit je de ontvanger bij de ketel aan volgens de handleiding. De EasyControl Adapter installeer je volgens Bosch direct naast de cv-installatie en dan steek je de stekker in het stopcontact.
- Zet de stroom terug en stel in. De EasyControl heeft een wizard in de app die je door de instellingen leidt.
- Test. Zet de thermostaat een paar graden hoger dan de kamertemperatuur en kijk of de ketel aanslaat. Zet hem daarna lager en kijk of de ketel weer stopt.
Wanneer laat je het een installateur doen?
Resideo schrijft dat onderdelen die op de netvoeding worden aangesloten, geplaatst moeten worden door iemand die daarvoor voldoende onderricht is. Moet je in de ketel werken, is er een nieuwe draad nodig of weet je niet zeker welke klemmen je gebruikt, laat het dan een installateur doen. Dat geldt ook als de ketel na het vervangen niet goed reageert.
Per kamer regelen
Wil je naast de thermostaat ook per kamer regelen, dan kan dat met slimme radiatorknoppen binnen het systeem van één merk. De tado Draadloze Temperatuursensor X is daar een voorbeeld van: hij meet de temperatuur in de kamer voor de Slimme Radiatorknoppen X van tado. Hij stuurt de ketel niet zelf aan en vervangt dus geen kamerthermostaat. Meer voor je verwarming vind je bij radiatoren en verwarming en energie.
